امید در دل بچه‌های حوزه هنری کودک و نوجوان

به گزارش روابط عمومی سازمان تبلیغات اسلامی، حوزه هنری کودک و نوجوان از مجموعه های وابسته به حوزه هنری انقلاب اسلامی است که در 8 اسفند سال 1391 با تکیه بر فعالیت در عرصه تولید محصولات هنری کودک ونوجوان در قالب حوزه هنری شهرتهران ایجاد شد. اقدامات و تجربه‌های مدیریتی متعددی در این مجموعه صورت گرفت، ولی با توجه به احیای فعالیت‌ها در دوره تحولی حوزه هنری با گذشت دو سال از اقدامات دوره جدید، این مرکز در تلاش بود ضمن تولید برنامه‌های خلاق و نوآورانه در عرصه کودک و نوجوان در جهت ایجاد و یا گسترش هسته‌های موثر عرصه کودک و نوجوان نیز تلاش کرده و بتواند به صورت جریان ساز در این عرصه خود را نمایان سازد. 

در همين حال مرکز نوآوری فرهنگی امید در نقطه آغازین سال 1395 بـا مأموریت شتابدهی به کسب‌وکارهای نوپای فرهنگ‌بنیان، در بستر تجاری‌سازی ایده‌های نوآورانه، در زمینه تولید محصولات و ارائه خدماتِ مؤثرِ چندرسانه‌ای تشکیل شده بود. فعالیت محوری این مرکز، شناسایی، توانمندسازی، تربیت، شبکه‌سازی و سرمایه‌گذاری بر سرمایه‌های مستعدِ جوان، در قالب گروه‌های نوپای خلاق و تلاش برای توسعه و تبدیل آنها به مؤسساتی مستقل، پایدار و مولد محتوا بود. با شروع دوره تحولی حوزه هنری انقلاب اسلامی و توجه جدی به مساله کودک و نوجوان به عنوان یکی از مهمترین راهبردهای تعمیق و توسعه جریان فرهنگی هنری، سیاست مرکز نوآوری امید، تمرکز موضوعی بر حوزه کسب و کارهای مرتبط با کودک و نوجوان و خانواده صورت گرفت. همچنین کارستان بهارستان نيز با توجه به سند ماموریتی خود که توجه به اولویت موضوعی کودک و نوجوان است، تلاش مي‌كند که تیم‌های مستقر در پردیس را از طریق شناسایی گروه‌های موثر در این عرصه مستقر و فعال نماید.

با تجربه صورت گرفته در این روند از ابتدای سال ۱۴۰۳ با بسط مفهوم شکل گرفته در برنامه کودک ونوجوان حوزه هنری تلاش بر آن شد باتوجه‌به قرابت مأموریتی و وجود نقش مکمل، این سه مجموعه در امتداد یک دیگر قرار گرفته و تجمیع قوا در این سه دارایی حوزه هنری صورت گیرد. این همگرایی از ابتدای سال 1403 با تحولات صورت‌گرفته؛ با تشکیل ساختار جدید و با طراحی راهبردی و تدوین سندهای راهبردی در سطوح مختلف آغاز و پیگیری شد. ماحصل این طراحی‌ها تثبیت، تقویت و یا ایجاد مراکز و پروژه‌هایی بود که با عنوان (مرکز فرهنگ و هنر امید) ساماندهی و بازنمایی شد.

مرکز فرهنگ و هنر امید یک مجموعه بهم‌رسان، خلاق و نوآور در حوزه کودک و نوجوان است که با تمرکز بر مسائل محتوایی و تربیتی، به خلق زنجیره‌ای از محصولات فرهنگی و هنری می‌پردازد و سعی دارد هسته‌های مسئله‌محور در این حوزه را شناسایی، تقویت و رشد دهد. این مجموعه رشد جمعی را بر تمرکز ساختارهای اداری ترجیح داده و با رویکردهای انقلابی، در پی تقویت شبکه فعالان و کنشگران این عرصه است. این مرکز شبکه‌ موثر خود را با عنوان «خانواده امید» بازنمایی می نماید.

خانواده امید در حال حاضر از مرکز رشد، مرکز نوآوری، مرکز تولیدات هنری، مرکز صنایع فرهنگی و هنری، مرکز فعالیت‌های ترویجی و اندیشکده امید تشكيل شده که تلاش می‌کند همگرایی و هم افزایی لازم برای تقویت زنجیره تولیدات و محصولات حوزه کودک  ونوجوان را بیش از پیش کند.

پرورش خلاقیت در دل محله‌ها و استان‌ها
یکی از برجسته‌ترین فعالیت‌های خانواده امید، راه‌اندازی ۲۰ باشگاه رشد نوجوان در سراسر کشور است. این باشگاه‌ها در هر استان به مرکزی برای تجمع و فعالیت نوجوانان تبدیل شده‌اند. رویدادهای هنری و فرهنگی با رویکرد ملی نیز از دل همین باشگاه‌ها بیرون می‌آیند. برای مثال، رویداد «بازیستا» که در قزوین برگزار شد، به نوجوانان فرصتی داد تا به ایده‌پردازی و خلق بازی‌های جدید بپردازند. از میان ۲۷۰۰ شرکت‌کننده در این رویداد، ۲۰۰ بازی طراحی شد و ۳۰ بازی به عنوان برگزیدگان معرفی شدند؛ بازی‌هایی که حالا آماده جذب سرمایه‌گذار برای تولید انبوه هستند و از نمایشگاه اختتامیه بازیستا مسیر خود را به سوی بازار آغاز كرده‌اند.
دسترسی به هنر و فرهنگ برای همگان
برند «با امید» که به توزیع و ترویج محصولات خانواده امید اختصاص دارد، برگزاری پویش‌های کتابخوانی، اجرای نمایش‌ها و اکران فیلم‌ها را در سراسر کشور در دستور کار خود قرار داده است. این مرکز نه تنها در زمینه تولیدات کتاب و فیلم، بلکه در زمینه تولید و توزیع اسباب‌بازی و بازی‌های رومیزی نیز فعالیت دارد. پروژه‌های کتاب‌بازی همچون «هیسطوری ۲» که به سرگذشت استعمار می‌پردازد، و مجموعه ۴۰ جلدی «سفر قهرمان» که به ادبیات پایداری اختصاص دارد، و «با بابام» که به روابط پدر-فرزندی در قالب کتاب‌های فرزندپدری برای پدر و دختر و پدر و پسر می‌پردازد، از مهم‌ترین دستاوردهای این بخش محسوب می‌شوند. در بخش فیلم‌بازی نیز، اکران‌هایی همچون «لوپتو»، «چهل پله زیرزمین» و «باغ کیانوش» و کارناورال‌های متنوع در سراسر کشور، کودکان و نوجوانان را به دنیای سینما نزدیک‌تر کرده است.
طلایه‌دار نوآوری و مردمی‌سازی فرهنگ 
در خانواده امید، مرکز نوآوری امید یا همان کارستان بهارستان به عنوان یکی از اصلی‌ترین ارکان پیشرفت و توسعه فرهنگی کودکان و نوجوانان فعالیت می‌کند. این مرکز با هدف حمایت و شکل‌دهی به تیم‌های فعال در عرصه کودک و نوجوان، به ایجاد و گسترش کسب و کارهای مرتبط با این حوزه کمک می‌کند. محورهای فعالیت مرکز نوآوری امید، شامل ارائه حمایت‌های آزمایشگاهی، تست محصول، سرمایه‌گذاری در حوزه فروش و ترویج، و همچنین تسهیل فرآیند تیم‌سازی برای افراد خلاق است.
حوزه‌های تحت حمایت مرکز نوآوری شامل قصه و جهان داستان است، جایی که این مرکز از کتاب‌ها، مجلات و گروه‌های نویسندگی حمایت می‌کند تا داستان‌های ارزشمند و پیش‌برنده‌ای تولید شود که شاید به دلایل بازاریابی معمولاً توجه کمتری از سوی ناشران دریافت کنند. همچنین، در حوزه سرگرمی، از پروژه‌هایی مانند بازی «مسافری از گانورا» و «موکب‌دار» حمایت شده که در فرآیند تولید و توزیع این بازی‌ها، کمک‌های مشخصی دریافت می‌کنند. صنایع فرهنگی و میکرو‌رسانه‌ها نیز از جمله دیگر حوزه‌های تحت پوشش این مرکز هستند؛ گروه‌های خلاقی چون «قدیم ندیم» و «اوجولات» نیز در این بخش تحت حمایت قرار دارند.
مرکز نوآوری امید همچنین رویدادهای جذابی را به صورت منظم برگزار می‌کند که فرصت‌های خوبی برای تبادل تجربه و جذب سرمایه‌گذار فراهم می‌سازند. از جمله این رویدادها می‌توان به تاکستان اشاره کرد که گفتگوها و تجربه‌نگاری‌هایی حول محصولات و کسب‌وکارهای فرهنگی برگزار می‌کند. همچنین، رویداد سکو که به صورت ملی و استانی برگزار می‌شود، به حمایت از کسب‌وکارهای حوزه کودک و نوجوان و جذب سرمایه‌گذار برای این عرصه می‌پردازد و به کسب‌وکارهای فرهنگ‌پایه امکان رشد و توسعه بیشتری می‌دهد.
خلاقیت در قالب موسیقی و نمایش
 خانواده امید با تمرکز بر تولید آثار فاخر در حوزه کودک و نوجوان، تا پایان سال جاری برنامه‌هایی جذاب برای کودکان در نظر گرفته است. تولید ۱۷ نمایش، ۵ آلبوم موسیقی کودک و دو اثر مکتوب در قالب کمیک و ناداستان نشان از این دارد که خانواده امید به خوبی نیازهای متنوع و متغیر این قشر را شناسایی کرده است. در این مسیر، تیم‌های خلاق با انگیزه‌ای بی‌پایان مشغول به کارند و تا پایان سال دو بازی جدید نیز به بازار عرضه خواهد شد.
نگاهی عمیق به ذائقه‌ها و نیازهای فرهنگی
اندیشکده امید که به نوعی مغز متفکر خانواده امید محسوب می‌شود، با تمرکز بر ذائقه‌شناسی و ارزیابی محصولات فرهنگی، به مطالعه عمیق روی نیازها و ترجیحات فرهنگی کودکان و نوجوانان پرداخته است. این اندیشکده با برگزاری رویدادهایی همچون چرخ و فلک و خشت، به بررسی و تحلیل ذائقه‌های فرهنگی نوجوانان پرداخته و در نمایشگاه وضعیت‌شناسی نوجوانان که قرار است اواخر آبان برگزار شود، به درک عمیق‌تر از دنیای نوجوانان کمک خواهد کرد.
از دیگر فعالیت‌های مهم اندیشکده، قرار هفت است که فضایی گفتگومحور را پیرامون فعالان حوزه‌های هنر، فرهنگ و تربیت فراهم کرده است تا در تعامل نزدیک با این فعالان، دیدگاه‌ها و دغدغه‌های آنها به صورت دقیق‌تری در سیاست‌گذاری‌های فرهنگی و هنری لحاظ شود. این رویدادها در کنار یکدیگر، به اندیشکده امید کمک می‌کنند تا نقشه راه مؤثرتری برای غنی‌سازی فرهنگ کودکان و نوجوانان ارائه دهد.